Được biết gần đây, nhà văn/dịch giả Khánh Phương cho ra mắt một số sách về chủ đề thiếu nhi, chúng tôi đã có buổi giao lưu trò chuyện với tác giả, nội dung như sau:

Được biết chị là tác giả với nhiều sách viết về tình yêu, rồi sau đó viết truyện ký, rồi hiện tại lại viết sách thiếu nhi. Chị có thể cho biết về sự “rẽ hướng” đột n gột này?

Nhà văn/dịch giả Khánh Phương: Thực ra, tôi không nghĩ đó là một sự “rẽ hướng” đột ngột, mà giống như một hành trình tự nhiên của đời sống và cảm xúc. Ở mỗi giai đoạn, tôi viết về điều mình đang trăn trở và quan sát nhiều nhất. Nhiều năm về trước, tôi viết về tình yêu – bởi đó là thứ chiếm phần lớn tâm trí, với những rung động, mất mát và cả những ảo tưởng rất thật. Sau đó, khi trải nghiệm nhiều hơn, tôi bắt đầu quan tâm đến những câu chuyện đời, những con người cụ thể, những điều chân thực hơn nên chuyển sang viết truyện ký.

Sau này tôi tiếp xúc nhiều hơn với các bậc phụ huynh, với trẻ nhỏ, tôi nhận ra một điều rất rõ: những nền tảng quan trọng nhất của một con người – như kỷ luật, sự trung thực, khả năng kiểm soát cảm xúc – đều được hình thành từ rất sớm. Và nếu không có ai nói với trẻ về những điều đó một cách gần gũi, thì các em sẽ phải tự học bằng những va vấp. Chính vì vậy, tôi bắt đầu tư duy về chủ đề thiếu nhi và rồi cơ duyên đưa đẩy, tôi bắt đầu viết một vài cuốn, sau đó một vài bộ về chủ đề thiếu nhi.

2. Khi viết sách cho thiếu nhi, chị có gặp những khó khăn và thuận lợi nào?

Nhà văn/dịch giả Khánh Phương: Viết cho thiếu nhi tưởng dễ mà lại là điều khó nhất tôi từng làm. Khó nhất là phải “đi xuống” đúng độ cao của trẻ, chứ không phải đứng từ góc nhìn người lớn rồi giảng giải. Trẻ em rất nhạy cảm, các em có thể nhận ra ngay khi người lớn đang cố dạy dỗ hay áp đặt. Vì vậy, nếu câu chữ không đủ tự nhiên, không đủ gần gũi thì các em sẽ khó tiếp nhận.

Một khó khăn nữa là làm sao để những khái niệm trừu tượng như kỷ luật, trách nhiệm, trung thực… trở nên cụ thể, dễ hiểu. Tôi phải tìm cách kể bằng câu chuyện, bằng tình huống đời thường, bằng những chi tiết nhỏ mà trẻ có thể nhận ra trong chính cuộc sống của mình.

Tuy nhiên, thuận lợi lớn nhất cũng đến từ chính đối tượng độc giả này. Trẻ em đọc bằng cảm xúc rất trực tiếp, không phức tạp, không “đọc giữa các dòng” quá nhiều. Nếu câu chuyện “chạm được”, các em sẽ phản hồi rất thật và điều đó mang lại cho tôi một cảm giác rất trong trẻo, rất rõ ràng. Bên cạnh đó, đơn vị đầu tư cũng nắm bắt thị hiếu độc giả nhỏ nên thường là có minh họa màu sắc sinh động nên cũng khá thú vị và thu hút.

Ngoài ra, việc viết cho trẻ cũng giúp tôi tự soi lại mình. Nhiều khi, tôi nhận ra người lớn chúng ta cũng cần học lại những bài học cơ bản như lắng nghe, kiên nhẫn, vì đôi khi chúng ta đã quên mất những điều tưởng chừng rất giải dị nhưng cũng khá thách thức ấy.

3. Dự định của chị trong tương lai là gì?

Nhà văn/dịch giả Khánh Phương: Trong thời gian tới, tôi vẫn muốn tiếp tục theo đuổi mảng sách thiếu nhi, đặc biệt là những cuốn sách về kỹ năng sống và phát triển nội tâm cho trẻ. Tôi không đặt mục tiêu viết thật nhiều, mà muốn mỗi cuốn sách khi đến tay các em đều thực sự có ích – nghĩa là các em có thể đọc, hiểu và thử áp dụng vào cuộc sống hàng ngày.

Tôi cũng đang ấp ủ việc xây dựng một “hệ sinh thái nhỏ” xung quanh sách – có thể là các hoạt động đọc sách cùng trẻ, những buổi trò chuyện với phụ huynh, hoặc những nội dung đi kèm giúp việc đọc không dừng lại ở trang sách. Bởi tôi tin rằng, một cuốn sách chỉ thực sự sống khi nó được tiếp tục trong hành vi và thói quen của người đọc.

Bên cạnh đó, tôi vẫn muốn giữ cho mình sự linh hoạt trong sáng tác. Có thể sau này, tôi sẽ quay lại với những đề tài dành cho người lớn, nhưng với một góc nhìn sâu hơn, điềm tĩnh hơn.

Tôi không đặt ra một đích quá xa, chỉ mong mình vẫn còn đủ cảm xúc để viết, đủ quan sát để hiểu và đủ kiên nhẫn để đi cùng độc giả, dù là các em thiếu nhi hay những người đã trưởng thành.

Sau đây là một số cuốn sách tiêu biểu mới xuất bản của nhà văn/dịch giả Khánh Phương:

Nhật Anh