Năm 2019, nhà văn Kiều Bích Hậu trong chuyến đi tới Thái Lan, đưa 2 nhà văn Việt Nam đi nhận giải thưởng Văn học Asean (S.E.A Write Award), đã gặp nhà văn Gassanee Thaisonthi lần đầu tiên, hai người có trao đổi danh thiếp cho nhau, nhưng rồi không liên lạc.

Bẵng đi đến năm 2025, khi cả hai cùng tham gia chuyến đi thực tế của các nhà văn trẻ ASEAN tới Trung Quốc, Gassanee Thaisonthi vui mừng nhận ra Kiều Bích Hậu trong đoàn nhà văn Việt Nam nên đến chào hỏi. Chính lúc đó, Kiều Bích Hậu mới nhận ra rằng, đây là người bạn đáng tin cậy để có thể cùng nhau kết nối trong giao lưu văn học Việt Nam – Thái Lan. Trở về từ chuyến đi Trung Quốc, Hậu tiếp tục liên lạc với Gas, gửi tác phẩm tiểu thuyết dự thi ở Thái Lan theo gợi ý của Gas. Sau đó, Hậu có dịch tác phẩm truyện ngắn của Gas, đăng trên tạp chí Văn nghệ Thái Nguyên.

Dấu ấn đáng nhớ của tình bạn này là tại Liên hoan thơ quốc tế lần thứ 2 – Đồi Nghệ Sĩ năm 2026, Kiều Bích Hậu đã mời Gassanee sang Việt Nam tham dự với tư cách khách mời chính thức. Giữa không gian thơ mộng của vùng đất di sản, họ đã cùng nhau chia sẻ những rung động nghệ thuật và thắt chặt tình đồng nghiệp bền bỉ. Sự gắn kết của hai nữ sĩ không chỉ là chuyện của hai cá nhân, mà còn là nhịp cầu văn hóa bền chắc, hứa hẹn những dự án dịch thuật và xuất bản chung trong tương lai, góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn học của hai dân tộc Việt – Thái.

Đặc biệt, năm 2026 đánh dấu cột mốc quan trọng kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, khiến mối nhân duyên này càng thêm phần ý nghĩa. Hai nữ sĩ cũng đã bàn bạc đến các dự án nho nhỏ để kỷ niệm sự kiện ngoại giao này.

Cả hai tác giả đều sở hữu những thành tựu văn chương đáng nể. Kiều Bích Hậu là nhà văn, dịch giả năng động với các giải thưởng như Giải Nhì cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ (2007) và đặc biệt là giải thưởng quốc tế “Trọn đời vì văn hóa” (2025) tại Ý. Trong khi đó, Gassanee Thaisonthi là nữ sĩ, dịch giả và là nhà du hành nổi tiếng tại Thái Lan với hơn 10 đầu sách đa dạng từ hư cấu đến tiểu luận, được biết đến qua những tác phẩm đậm chất trải nghiệm văn hóa như “Bang La, never say goodbye.”

Một số thông tin về quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan:

Việt Nam và Thái Lan chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 6 tháng 8 năm 1976.

Sự kiện lịch sử này diễn ra tại Hà Nội với việc ký kết Hiệp định thiết lập quan hệ ngoại giao giữa cố Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Duy Trinh và nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Bhichai Rattakul.

Dưới đây là một số cột mốc quan trọng trong hành trình 50 năm (tính đến năm 2026) của hai nước:

– Năm 1976: Chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao.
– Năm 1978: Hai nước chính thức mở Đại sứ quán tại thủ đô của nhau.
– Năm 2013: Nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược (Thái Lan là quốc gia đầu tiên trong ASEAN mà Việt Nam thiết lập cấp độ quan hệ này).
– Năm 2015: Hai bên nhất trí nâng quan hệ lên Đối tác Chiến lược tăng cường.

Giai đoạn 2025 – 2030: Hai nước triển khai Chương trình Hành động mới, hướng tới việc nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện (như đã được Thủ tướng hai nước công bố vào cuối năm 2024 – đầu năm 2025).

Như vậy, năm 2026 chính là năm kỷ niệm 50 năm (Kỷ niệm Vàng) mối quan hệ ngoại giao bền chặt giữa hai dân tộc.

Thạch Thảo