Ghi chép của Tường Vy

Trong chuyến đi thực tế văn học đến đảo Hyojado (Đảo Hiếu Tử, nay được gọi là Đảo nghệ sĩ) – hòn đảo nhỏ thanh bình nằm ở rìa phía nam vịnh Cheonsu, tỉnh Chungnam, Hàn Quốc – đoàn văn sĩ quốc tế gồm các nhà văn, nhà thơ Việt Nam như Bàng Ái Thơ, Kiều Bích Hậu, Tiến sĩ Lê Đăng Hoan, dịch giả Đặng Lam Giang cùng nhà thơ – nghệ sĩ Đài Loan Chen Te Min đã đi từ bất ngờ này đến xúc động khác. Hyojado không chỉ là hòn đảo của huyền thoại và đạo hiếu, mang dấu ấn “Đảo nghệ sĩ” với lớp học đồ nho thành lập từ năm 1818, mà nơi đây còn lưu giữ một kho báu tinh thần. Kho báu ấy bắt nguồn từ một căn bếp ấm cúng, một không gian nghệ thuật độc đáo: quán ăn “Hiếu Nữ” của nữ họa sĩ, nghệ nhân ẩm thực Choi Yun Hee.

Người giữ lửa ẩm thực từ tinh hoa biển đảo

Quán ăn “Hiếu Nữ” nằm khép mình ở làng Myeongdeok, có góc nhìn ra đại dương bao la. Chủ nhân của quán là chị Choi Yun Hee, một nữ họa sĩ tự học với tâm hồn nhạy cảm và đôi bàn tay khéo léo. Trên hòn đảo nhỏ đang đứng trước thách thức lão hóa và suy giảm dân số, chị Choi giống như một đốm lửa ấm áp, cần mẫn gìn giữ nhịp sống và hương vị quê hương.

Hàng ngày, chị Choi Yun Hee tỉ mẩn chuẩn bị những bữa ăn đậm đà vị biển. Nguyên liệu của chị không phải là những thực phẩm công nghiệp chở từ đất liền, mà là sự chắt lọc từ chính món quà thiên nhiên nơi đây. Đó là những mẻ hải sản tươi ngon do ngư dân trên đảo vừa đánh bắt về sau những chuyến ra khơi: cá trích, cá ngần, tôm, mực, ngao tươi… Kết hợp với đó là các loại rau củ, trái cây xanh mướt do chính tay chị hoặc cư dân trồng trên những khoảng đất nhỏ quanh đảo.

Bằng tài năng của một nghệ nhân ẩm thực, chị biến tấu từng nguyên liệu bình dị thành những món ngon đậm đà bản sắc đảo xa. Mùi gỏi cá trích nồng nàn, vị ngọt chua cay của đĩa rau rừng, cái đậm đà của đĩa xa lát ốc, bát canh tương đậu… tất cả gợi lên câu chuyện về sự tần tảo của bao thế hệ cư dân bám biển nuôi con.

Những bức tranh từ hồn của đá

Ngoài việc là một bếp trưởng tài hoa, chị Choi Yun Hee còn là một nghệ sĩ đích thực. Bước chân vào quán ăn Hiếu Nữ, thực khách sẽ không khỏi ngỡ ngàng khi nhận ra mình đang lạc vào một triển lãm nghệ thuật độc đáo. Toàn bộ tường nhà hàng được trang trí bằng những bức tranh sỏi ghép đầy sáng tạo.

Bãi sỏi ven đảo Hyojado kéo dài gần 2 km là nơi sóng biển đã mài dũa hàng trăm năm để tạo nên những viên sỏi tròn trịa, nhẵn mịn, có trám màu quặng kim loại. Chị Choi đã gom nhặt từng viên sỏi loại nhỏ nhất ấy về, biến chúng thành chất liệu sáng tác. Qua đôi tay chị, một viên sỏi hóa thành khuôn mặt, viên khác trở thành thân hình, đôi chân. Chị ghép sỏi thành những bức tranh sinh động tái hiện cảnh sinh hoạt tự nhiên của người dân: cảnh chài lưới bồng bềnh trên sóng, người già ngồi trò chuyện dưới hiên nhà, trẻ em đùa vui rộn rã trên bãi bồi, hay đơn giản là những ước mơ trong trẻo giấu kín trong trái tim người nữ họa sĩ.

Đặc biệt, tư duy nghệ thuật của chị Choi Yun Hee còn gắn liền với tinh thần tái chế và sự khiêm nhường. Nhiều bức tranh treo tường trong quán được chị vẽ ngay trên những tấm toan tận dụng từ vỏ hộp bánh. Dù trên chất liệu giản đơn, nét vẽ của chị vẫn ngập tràn sức sống và sự duyên dáng. Với chị, nghệ thuật không phải để kinh doanh hay tích trữ. Bất kỳ thực khách nào đến ăn, nếu trót lòng yêu thích một bức tranh sỏi hay tranh vẽ của chị, chị đều mỉm cười hoan hỷ tặng lại như một món quà kỷ niệm của lòng hiếu khách.

Không dừng lại trong không gian quán ăn, chị Choi Yun Hee còn mang nghệ thuật ra ngoài cộng đồng. Chị đã dành nhiều công sức vẽ lên những bức tường thành quanh đảo những bức tranh màu sắc sinh động, chuyển tải ký ức tuổi thơ và tình yêu biển đảo. Những tác phẩm ấy đã biến bức tường bê tông thô ráp thành một dải ruy-băng nghệ thuật rực rỡ, tạo nên giá trị tinh thần độc lạ cho cảnh quan đảo Hyojado.

Bữa tiệc ngấm vị biển và dấu ấn văn sĩ quốc tế

Buổi sáng ngày tháng Chạp ấy, quán ăn Hiếu Nữ tràn ngập tiếng cười và sự xúc động khi chị Choi Yun Hee rạng rỡ đón tiếp đoàn văn nghệ sĩ quốc tế. Đây là một sự kiện lịch sử nho nhỏ đối với hòn đảo và với chính căn bếp của chị: họ là những văn sĩ nước ngoài đầu tiên đặt chân lên đảo và tới thưởng thức ẩm thực tại quán Hiếu Nữ.

Để chào đón những người khách đặc biệt, chị Choi đã ân cần chăm chút từng món ăn. Mới mươi phút trước, chị còn nhanh tay thoăn thoắt xếp từng đĩa hải sản, chan từng bát canh nóng hổi, cẩn trọng sắp xếp sao cho vị biển cả và không khí của hòn đảo Nghệ sĩ ngấm trọn vào tâm hồn từng thực khách. Ngồi quanh bàn ăn ấm cúng, thưởng thức vị ngọt đậm đà của biển khơi trong tiếng sóng vỗ rì rào ngoài cửa sổ, các nhà văn Việt Nam và Đài Loan đều cảm nhận được trọn vẹn hơi ấm tình người và nét văn hóa sâu lắng của Hyojado.

Trong niềm trân trọng và tự hào khôn xiết, chị Choi Yun Hee đã trân trọng xin lời thơ và chữ ký của các văn sĩ: nhà thơ Bàng Ái Thơ, nhà văn – dịch giả Kiều Bích Hậu, Tiến sĩ Lê Đăng Hoan, dịch giả Đặng Lam Giang và nghệ sĩ Chen Te Min. Những dòng chữ kỷ niệm, những câu thơ ứng tác đong đầy tình cảm hữu nghị được các văn nghệ sĩ trang trọng viết tặng chị. Chị Choi nâng niu từng nét chữ, trân quý tấm lòng của những người bạn văn sĩ phương xa và sẽ trân trọng treo trên bức tường danh dự của quán ăn Hiếu Nữ.

Đốm lửa nối liền quá khứ và tương lai

Từng dòng chữ của các văn sĩ quốc tế treo trên tường quán Hiếu Nữ không chỉ là niềm tự hào cá nhân của chị Choi Yun Hee, mà còn là một gạch nối văn hóa thiêng liêng. Nơi quán ăn nhỏ này, ẩm thực đã gặp gỡ hội họa, đá sỏi thiên nhiên đã gặp gỡ thơ ca, và tình người Hyojado đã chạm đến trái tim của bạn bè thế giới.

Rời quán ăn Hiếu Nữ, hình ảnh nữ họa sĩ Choi Yun Hee với đôi bàn tay tần tảo và nghệ thuật, nụ cười hiền hậu bên đĩa hải sản thơm vị truyền thống cùng những bức tranh sỏi lấp lánh nắng biển sẽ còn đọng lại mãi. Chị chính là một “viên sỏi tròn trịa” được thời gian và tình yêu quê hương mài dũa, lặng lẽ đóng góp cho sự hồi sinh của hòn đảo Nghệ sĩ Hyojado – nơi biển cả đánh thức thơ ca, và lòng người đánh thức tương lai.