Hồn quê trong thơ Lê Quang Sinh

(Tùy bút của Lôi Vũ)

Ông sinh 1958 tại vĩnh Lộc Thanh Hoá. Mảnh đất trầm tích sử thi , nơi đọng cốt hồn thành Tây Đô của Hồ quý Ly nên phát tích nhiều người tài.ông thuộc những nhà thơ hiện đại nổi tiếng trên văn đàn Việt Nam sau 1975.Tốt nghiệp Đại học Bách khoa, là kỹ sư, ông vào công tác tại thành phố Hồ Chí Minh, sau là cán bộ của Hội nhà Văn Việt Nam, làm phó giám đốc Bảo tàng văn học Việt Nam, ông nghỉ hưu và gần như hồn quê “bắt” ông làm thơ nhả kén cho đời.

Người mảnh mai, nụ cười nhân hậu, cái nhìn lúc sâu thẳm, lúc xa vời vợi, khi nhắc quê mình ông như trẻ lại tuổi thiếu thời.

Sinh ra miền Sông Mã, trong thơ Quang Dũng sông Mã dữ dằn cuồn cuộn đổ về xuôi,sông Mã gầm lên phút độc hành thì con sông đã tắm đời Lê Quang Sinh với những kỷ niệm êm đềm:

Sông Mã ơi tạc giữa trời xanh
Em xuống tắm thế mà lau trỗ trắng…

Sự cảm nhận của mỗi tâm hồn thơ mỗi khác, nếu Quang Dũng gọi sông Mã gầm lên khúc độc hành, thì Quang Sinh lại thấy Sông Mã ôm cuộc đời anh để lớn .Chắc chắn, con sông đã tắm cả đời ông và cho nhiều kiếp người trước đó, sau này. Sông hiền từ, sông nuôi sống bao phận người lam lũ. Cũng chính con sông này, dòng nước này, địa linh này đã tạo nên bao anh hùng cái thế, tạo nên nền văn hoá Đông Sơn, minh chứng cho sự khởi nguồn mà phát triển văn hoá Việt .

Anh đi muôn phương nhưng không qua khỏi hồn làng nuôi lớn :

Dòng sông quê bao đời trăng tròn khuyết
Câu hò nào chở mẹ nắng chang chang.. (ngọn gió)

Dẫu đi xa về gần anh không thoát sự lay thức của dòng sông quê hương:

Anh là dòng sông cho nỗi nhớ xa quê
Là tiếng gà trưa xao xác lối về …

Hay nói về người chị một thời chống Mỹ bảo vệ Tổ quốc, một người vợ liệt sĩ với bao nhiêu mất mát hy sinh, một câu thơ mà lay động đến triệu con tim :

Chị tôi ngồi soi bóng xuống chị tôi…

Đau đáu với nỗi đau nhân thế, ông viết hình ảnh người chị và bao người mẹ âm thầm hy sinh chịu đựng nỗi đau chiến tranh, chồng ra trận và hy sinh, còn lại mình soi bóng mình dưới trăng…

Rồi thời bình, đổi mới và phát triển nhưng thơ ông vẫn đắm mình với Làng và hồn quê một thuở.

Bút pháp, vần điệu, ngôn từ cứ chảy ra theo dòng tư duy suy nghĩ trong thơ ông như dòng sông Mã vậy .

Sông Mã ngày tôi về
Chiều buông
Cơn gió lạnh
Đò ngang bỏ bùa trôi dọc
Câu hò gọi mãi người quê
Mần chi đi mô lâu rứa
Dế kêu sương buổi dậy thì …

Hình tượng trong thơ cứ lay thức, cắt cứa vào nơi thẳm sâu của hồn người xa xứ mà không thể quên được kỷ niệm ấu thơ.Ông dùng được hình tượng :

Đò ngang bỏ bùa trôi dọc
Câu hò ghẹo mãi người quê

Chỉ có Lê Quang Sinh mới dùng từ tài tình như thế.Đi một vòng trái đất,chẳng cao hơn tiếng hò quê mẹ

Sông Mã ngày tôi về
Tìm đâu vệt bã trầu sau bếp …
Cát cứ trắng cùng dòng trôi mải miết
Câu hò chiều lênh loáng mặt sông xưa !

Sông Mã của ông, của định danh nước Việt, căn cước của xứ Thanh, của nền văn hoá Đông Sơn, nó chảy mãi từ khởi lập tới ngày mai, dòng chảy ngôn ngữ của ông hoà cùng dòng sông chảy mãi trong lòng độc giả, chảy đến mai sau.

Thế mới là Lê Quang Sinh…