Hơn 35 năm gắn bó với nghiệp bốc thuốc cứu người, Lương y Nguyễn Văn Triệu – Chủ tịch Hội Đông y xã Lạc Đạo (Văn Lâm, Hưng Yên) được biết đến là một thầy thuốc giỏi chuyên môn, một tấm gương ấn tượng về lòng thiện nguyện. Với ông, hạnh phúc lớn nhất không phải là bán được nhiều thuốc, mà là truyền bá được kiến thức để người dân có thể tự làm thầy thuốc cho chính mình từ những cây cỏ bình dị nhất quanh vườn nhà.

Từ “Cái duyên” nơi triền đê đến 35 năm phụng sự

Sinh năm 1966 tại thôn Hoằng, xã Lạc Đạo, tỉnh Hưng Yên, tuổi thơ của cậu bé Nguyễn Văn Triệu gắn liền với những buổi theo chân các bậc cao niên trong họ đi hái thuốc. Hình ảnh những lá cây, rễ cỏ đơn sơ nơi triền đê, lối ruộng nhưng lại có khả năng đẩy lùi bệnh tật đã khơi dậy trong ông một niềm đam mê mãnh liệt.

Đến năm 1989, ông chính thức bắt đầu con đường “làm thuốc” chuyên nghiệp ngay tại quê nhà. Những năm đầu hành nghề, dù điều kiện còn nhiều thiếu thốn, ông vẫn kiên trì tự học, sưu tầm những bài thuốc quý từ dân gian, đặc biệt là các bài thuốc của đồng bào dân tộc Dao. Không dừng lại ở đó, để nâng cao trình độ, ông đã theo học các khóa đào tạo chính quy về Y học cổ truyền, chuyên sâu về xoa bóp, bấm huyệt và điều trị xương khớp.

Phòng khám Nghĩa Phương (mời mọi phương làm việc nghĩa) ra đời từ năm 2016. Sau khi Hội thiện nguyện Nghĩa Phương thành lập tháng 11/2016 thì ông đổi tên phòng khám thành Phòng khám Đông y Nhất Xuân. Cái tên “Nhất Xuân” mang ý nghĩa về sự khởi đầu, sức sống tươi mới, ấm áp, sự bền bỉ và cũng chính là triết lý hành nghề của ông: Làm nghề từ tâm, chữa bệnh không vì lợi nhuận, sẵn sàng giúp đỡ người nghèo khó.

Tâm nguyện “Trao phương pháp tự chữa bệnh”

Khác với quan niệm thông thường của nhiều cơ sở y tế, Lương y Nguyễn Văn Triệu luôn đau đáu một tâm nguyện: Làm sao để người dân khắp nơi biết cách tự chữa bệnh cho mình và người thân bằng những phương pháp không dùng thuốc hoặc dùng cây thuốc quanh nhà.

Ông bộc bạch: “Nhiều thứ bệnh không nhất thiết phải đến viện, cũng không nhất thiết phải uống những liều thuốc đắt tiền. Tôi muốn lan tỏa cách chữa bệnh để mọi người đều khỏe mạnh, bớt đi nỗi lo chi phí mỗi khi ốm đau.”

Lấy ví dụ điển hình về trường hợp người dân bị bỏng – một tai nạn sinh hoạt rất thường gặp trong đời sống. Thay vì hốt hoảng đi viện, Lương y Triệu chỉ ra rằng chúng ta hoàn toàn có thể sơ cứu và điều trị hiệu quả ngay tại gian bếp nhà mình:

Nguyên tắc đầu tiên: Phải làm mát vùng da bị bỏng ngay lập tức.

Sử dụng vật dụng bếp núc: Có thể dùng muối trắng giã nhỏ (tinh muối), rau lang giã nát đắp lên vết thương, hoặc dùng rượu trắng, dầu dừa để làm dịu và sát khuẩn.

Chính những kiến thức giản đơn nhưng hữu hiệu này là điều ông muốn truyền bá rộng rãi nhất, giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe trước khi phải nhờ đến sự can thiệp y tế chuyên sâu.

Phòng khám Nhất Xuân từ lâu đã trở thành địa chỉ tin cậy của những bệnh nhân bị xương khớp, bỏng nặng, zona biến chứng, hay người già neo đơn. Mỗi năm, ông khám và điều trị miễn phí cho hơn 200 trường hợp đặc biệt.

Với vai trò là Chủ tịch Hội Đông y xã Lạc Đạo, Lương y Nguyễn Văn Triệu đã xây dựng một tổ chức hoạt động hiệu quả và kỷ cương. Từ một vài thành viên ban đầu, đến nay Hội đã có đội ngũ 12 lương y tâm huyết, thường xuyên tổ chức các chương trình khám, tư vấn và cấp thuốc miễn phí cho người dân trong và ngoài tỉnh.

Với gần 30 bằng khen, giấy khen từ Trung ương Hội Đông y Việt Nam đến UBND tỉnh Hưng Yên, nhưng phần thưởng lớn nhất đối với Lương y Nguyễn Văn Triệu chính là sự tin yêu của bà con. Danh hiệu “Thầy thuốc Đông y tiêu biểu vì cộng đồng” mà ông được vinh danh vào ngày 12/12/2025 là minh chứng xác đáng nhất cho hành trình 35 năm bền bỉ của ông.

Dưới ánh đèn của phòng khám Nhất Xuân, người thầy thuốc ấy vẫn đang miệt mài nghiên cứu, để tìm ra những cách thức giản đơn nhất, giúp người dân tự bảo vệ mình bằng chính nguồn thảo dược quý giá của quê hương.

Mai Ka