Ngày 23/8/2026, tại Làng Văn hóa Nghệ thuật Bongseong-ri (thành phố Boryeong, tỉnh Chungcheongnam, Hàn Quốc), lễ khai trương công trình bia đá khắc bài thơ “Hàng rào dây thép gai” của Tiến sĩ, dịch giả, tác giả Lê Đăng Hoan đã chính thức diễn ra trong không khí trang trọng, xúc động và ấm áp tình hữu nghị quốc tế.

Dấu ấn điêu khắc đá giữa không gian nghệ thuật

Công trình bia đá khắc thơ độc đáo này do chính tay Nhà thơ – Nghệ nhân điêu khắc đá Kim Yoo-je trực tiếp chế tác và thực hiện. Ông hiện là Chủ tịch Hiệp hội Văn sĩ Boryeong, đồng thời là Nghệ nhân chạm khắc đá Boryeong.

Tấm bia bằng đá phiến đen sừng sững, được chế tác tinh xảo, khắc trọn vẹn bài thơ bằng cả hai ngôn ngữ tiếng Hàn và tiếng Việt (Hàng rào dây thép gai), đặt trang trọng bên cạnh các công trình nghệ thuật đá trong khuôn viên Làng Văn hóa Nghệ thuật Bongseong-ri.

Sự kiện khai trương thu hút sự tham dự của đông đảo các nhà thơ, nhà văn, nghệ sĩ tên tuổi của Hàn Quốc cùng nhiều đại biểu văn nghệ sĩ quốc tế. Về phía đoàn Việt Nam, sự kiện có sự hiện diện của 4 nhà thơ, dịch giả tiêu biểu gồm: TS. Lê Đăng Hoan, nhà văn – dịch giả Kiều Bích Hậu, nhà thơ Bàng Ái Thơ và dịch giả Đặng Lam Giang. Bên cạnh đó, lễ khai trương còn vui mừng đón tiếp nhà thơ Chen Te Min – đại diện văn học đến từ Đài Loan, cùng đông đảo quan khách địa phương.

Nguồn cảm hứng lịch sử và khát vọng hòa bình

Nguồn gốc bài thơ “Hàng rào dây thép gai” xuất phát từ một kỷ niệm sâu sắc nhân chuyến đi thực tế vào ngày 2/9/2010 của TS. Lê Đăng Hoan cùng một số nhà văn Việt Nam tới khu vực ranh giới quân sự Nam – Bắc Triều Tiên tại Paju. Đứng trước dòng sông Imjin êm đềm chảy từ miền Bắc xuống miền Nam rồi đổ ra sông Hán, suy tư nhìn ngắm những hàng rào dây thép gai chăng kín hai bên bờ để ngăn cách con người, nhà thơ Việt Nam – một người từng trải qua những năm tháng đất nước bị chia cắt – đã không khỏi chấn động và đau xót.

Sự đồng cảm sâu sắc giữa hai dân tộc cùng chung nỗi đau phân chia lịch sử đã thôi thúc ông viết nên những vần thơ đong đầy cảm xúc và ước vọng hòa bình. Khi đưa bài thơ lên bia đá, tác phẩm đã được tinh gọn lại để phù hợp với nghệ thuật điêu khắc đá, cô đọng trọn vẹn thông điệp:

“Hai bờ sông Im-jin,
thép gai rào ngăn cách.
Dòng sông êm vẫn chảy,
Nước ngàn đời còn trong.
Lòng người sao thay đổi
Một nước đành chia hai.
Ông cha xưa sống lại,
Bao buồn đau chất đầy!
Điều tôi hằng mong ước,
Chỉ có một thế này:
Xóa hàng rào thép gai,
CẦU HOÀ BÌNH nối lại.”

(Viết tại đường ranh giới quân sự Nam-Bắc ở Paju)

Chìa khóa kết nối văn hóa và tình hữu nghị Hàn – Việt

Việc bài thơ của một tác giả Việt Nam được trân trọng khắc lên bia đá tại Làng Văn hóa Nghệ thuật Bongseong-ri mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, xuất phát từ mối nhân duyên văn hóa đặc biệt giữa hai tác giả Hàn – Việt.

Trước hết, TS. Lê Đăng Hoan chính là người đầu tiên biên dịch tập thơ “Sông sao trôi trên bầu trời đêm“ của nhà thơ Kim Yoo-je sang tiếng Việt. Đây được xem là “chiếc chìa khóa” quan trọng đưa tác phẩm của thi sĩ Kim Yoo-je vươn ra thế giới và góp phần giúp ông đoạt Giải thưởng “Trăm năm Văn học Hàn Quốc” lần thứ 19 danh giá.

Thêm vào đó, việc một nghệ nhân điêu khắc đá hàng đầu Hàn Quốc lựa chọn điêu khắc một bài thơ Việt Nam viết về nỗi đau chia cắt và khát vọng hòa bình của bán đảo Triều Tiên thể hiện sự đồng điệu tâm hồn tuyệt đẹp giữa những người nghệ sĩ. Bằng chất liệu đá trường tồn với thời gian, công trình bia thơ “Hàng rào dây thép gai” không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo mà còn trở thành một biểu tượng văn hóa bền vững, góp phần thắt chặt hơn nữa tình hữu nghị, sự thấu hiểu và giao lưu thi ca giữa Việt Nam, Hàn Quốc và bạn bè quốc tế.