Tiếng cười người Việt trong “Chuyện của Phòm”

Năm 2025, tác giả LaHAN, tên thật là Đỗ Văn Hàn, cho ra mắt tổng tập truyện ngắn hài hiện đại mang tên “Chuyện của Phòm” (từ tập 5 đến tập 8), góp thêm gia vị hóm lạ trên văn đàn vốn đa dạng thể loại và phong cách.

“Chuyện của Phòm” được ví như “ổ cứng dung lượng cao”, chưa đến 400 trang nhưng chứa hơn 100 tiểu phẩm hài rôm rả, được kể bằng giọng viết tinh đời. Nhân vật chính trong truyện là Phòm – trưởng thôn Cửa Ao, cũng là bạn thân của tác giả.

Tiếng cười nhắc nhở

Đối với nhà văn LaHAN, Phòm đâu chỉ là bạn thân, vị trưởng thôn này còn là mạch nguồn cảm hứng để ông “tuôn” cả mớ truyện hài. Chuyện đầu làng cuối xóm, thậm chí chuyện trong nhà Phòm thôi cũng đủ cho LaHAN vung bút thành tác phẩm khiến độc giả “cười lăn lộn, cười vỡ bụng, cười ngặt nghẽo, cười đến đứt ruột, cười như nắc nẻ, cười chảy nước mắt” – đó là tiếng cười trực diện của người Việt, theo nhận định của Trần Khoái, cũng là một độc giả ruột của LaHAN.

Dễ hiểu vì sao “Chuyện của Phòm” hấp dẫn bạn đọc. LaHAN chọn “Làng Phòm chơi thơ” đặt ở vị trí đầu sách, đủ khiến độc giả cười lăn cười bò. Ngoài yếu tố giải trí đơn thuần, tiếng cười tác giả tạo ra còn mang nhiều giá trị khác. Đặc biệt, khi đặt mình vào từng hoàn cảnh trong câu chuyện cụ thể, người ta còn nhắc nhở nhau cái được, cái chưa được để sống tốt hơn, đẹp hơn.

*Tác giả LaHAN, tên thật là Đỗ Văn Hàn hiện sinh sống tại Phú Thọ. Các tác phẩm chính của ông bao gồm 4 tập thơ, 7 tập truyện ngắn, 1 tiểu thuyết.*

Qua những câu chuyện nhỏ của Phòm, bạn đọc cũng nhận ra kỹ năng tuyệt vời trong giao tiếp chính là tính hài hước đan xen. Phòm là nhân vật rất thú vị, cuốn hút độc giả nhiều lứa tuổi bởi sự mộc mạc, chân thật, đồng thời ông cũng là kỳ nhân thông minh, linh hoạt và giàu lòng trắc ẩn. Chất xúc tác giúp “Chuyện của Phòm” để lại dấu ấn sâu đậm trong trí nhớ độc giả là màu sắc văn hóa chốn đồng quê, hay còn gọi là văn hóa dân gian, thứ chất liệu không thể trộn lẫn với bất cứ phong cách nào khác trong đại dương văn chương thế giới.

Bối cảnh “Chuyện của Phòm” hầu hết là chuỗi ngày cách ly toàn xã hội chống dịch COVID-19. Nhớ nhà, nhớ quê, tác giả lại alô Phòm:

“Phòm ơi, quê có gì mới không?”, “Vưỡn thế! Chỉ có mấy thằng thanh niên dại gái đang làm mệt đầu quá!”. Câu trả lời thủng thẳng, hồn nhiên của Phòm ngay khi lọt vào tai LaHAN, đã ngay lập tức mở ra một màn đối thoại thú vị sau đó. Và khi kết thúc, mỗi cuộc gọi, mỗi màn đối thoại giữa hai người bạn này là một tiểu phẩm hài khiến người đọc dán mắt vào từng trang sách.

Chuyện của Phòm, nếu chỉ lướt qua sẽ nghĩ đây là “chuyện tào lao”, nhưng không phải. “Muôn nẻo đường quà”, “Làng quê ngày âm u”, “Con khai sinh cho bố”,… thực chất đều là những câu chuyện mang tính kích hoạt, khiến chúng ta ngẫm nghĩ về những điều bất cập ngay trong đời sống thường nhật. Thậm chí có những tiếng cười mang tính răn dạy, cười thật thoải mái rồi lại thấy cay đắng, xót xa…

Thực tế, dân làng Cửa Ao có một trưởng thôn quái tính như Phòm cũng là một sự may mắn không dễ gì có được. Việc khó, khổ, hóc búa đến mấy, hễ vào tay Phòm, đều được giải quyết êm ru, lại còn được “khuyến mãi” tiếng cười đầy sảng khoái. Nhờ Phòm, dân làng Cửa Ao mới biết “Mất điện cũng là niềm hạnh phúc”. Theo lý giải của Phòm, nhiều khi cuộc sống rất cần mất điện, nhất là những khi gặp Thủy Hỏa Đạo Tặc.

Lắm khi, gặp phải một vài chuyện vặt trong nhà, Phòm cũng vận dụng trí thông minh, hóm hỉnh để giải quyết. Nhờ Phòm, cô con gái lớn của ông mới biết thế nào là “Gạo giảm béo”, “Gạo định hướng giảm béo”…, và độc giả thì quặn ruột. Không buôn rau, không bán gạo cũng “lãi” cả rổ cười. Tuy nhiên, dư vị đậm đà nhất trong “Chuyện của Phòm” là cách cư xử giữa người với người, giữa mỗi cá thể trước mỗi vấn đề xã hội đặt ra, mỗi thử thách cuộc sống mang đến.

Đánh thức khát khao bình dị

Đối với LaHAN, Phòm là tri kỷ không thể thiếu trong sự nghiệp cầm bút. Đối với độc giả, “Chuyện của Phòm” là gia vị không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại. Trong khi theo đuổi cuộc sống công nghệ hiện đại, con người vẫn ẩn chứa trong lòng một niềm khao khát nơi quê hương. Sự xuất hiện của Phòm cùng với chùm truyện về cuộc sống nông thôn đã đáp ứng một cách hoàn hảo thứ cảm xúc này, do đó tác phẩm được yêu thích.

Đọc “Chuyện của Phòm”, những người từng sống ở nông thôn sẽ cảm thấy hoài niệm, những người chưa từng có trải nghiệm này sẽ thấy lạ lẫm. Đặc biệt, trong nhịp sống đô thị hối hả, con người thường bị bao quanh bởi những tòa nhà cao và dòng xe cộ tấp nập, công việc bận rộn ngày qua ngày khiến lòng người mệt mỏi. Cùng với tuổi tác tăng lên, nhiều người bắt đầu khao khát một sự yên tĩnh và tự do, và chỉ có những cánh đồng rộng lớn, không khí trong lành, non nước hữu tình ở nông thôn mới đáp ứng được nhu cầu tinh thần này. “Chuyện của Phòm” mở ra không gian ấy, nơi độc giả có thể tạm thời quên đi những phiền muộn đời thường, tìm lại sự bình yên và thanh thản.

Đọc “Chuyện của Phòm”, có lẽ độc giả nào cũng muốn được một lần nhập vai LaHAN, để được Phòm “dắt” về quê, nơi lưu giữ truyền thống gia đình và những ký ức tuổi thơ thuần khiết nhất. Theo thời gian, những ký ức ấy càng trở nên quý báu, trở thành một mối dây tình cảm khó rời xa. Trở về làng quê giống như trở về nơi bắt đầu những giấc mơ, giúp chúng ta ôn lại những năm tháng đã qua, cảm nhận niềm vui ngây thơ và sự ấm áp của tình thân.

Tiểu Mai