Tản văn của Bàng Ái Thơ
Vừa qua ngày đông chí, trong nhà, ngoài trời đều lạnh giá. Từ những nơi tối tăm của vùng sơn cước màn đêm chừng như sâu hơn. Ngọn đèn dầu lạc le lói lọt qua kẽ liếp của những căn nhà ẩm dột hắt chút vàng vọt vào đêm miền cô quạnh.
Ngày Chúa giáng sinh… ngày Chúa giáng sinh… ngày Chúa xuống trần…
Tiếng í ới gọi nhau qua dặng rào, qua vạt vườn, qua sườn đồi, qua nương rẫy, nơi những con chiên ngoan đạo của Chúa đang trú ngụ.
Ngôi nhà thờ làm bằng tre nứa đơn sơ, tọa trên vạt gò nơi trung tâm của bản làng.
Mới 4 giờ sáng nhà nhà đã gọi nhau đi lễ cho niềm tin thức dậy.
Họ lục tục đến nhà thờ, họ tìm thứ gì mà họ cũng không thể lý giải được ở một nơi nào xa xôi lắm. Một lẽ sống mà đến tận bây giờ loài người còn cố gắng tìm vậy mà chưa thể thấy, nhưng nó lại ngự trị trong từng con người đang sùng kính những giả tưởng ấy. Rồi thượng lại truyền hạ, để ngộ ra rằng: “đấy là niềm tin từ Chúa Trời soi rọi”.
Trong ánh nến chập chờn, tiếng rì rầm tụ lại như tiếng rên của núi rừng, là họ đang cầu nguyện cùng Chúa lòng lành, họ quỳ gối trên nền ẩm ướt, họ thu người lại như những nùn dẻ cho đỡ lạnh cóng thân xác.
Họ đi lễ, ai cũng mong phận số mình: “Ơn bề trên, xin đừng đặt chúng con bên lề cuộc sống này”.
Lời cha nhân từ sang sảng, mỗi câu, mỗi từ cha đều nhấn mạnh cho những ngôi lời thêm phần linh sáng. Giáo dân mở lòng đón nhận, họ nghe mà thấm nhuần đến cả từng sợi tóc xơ hao.
Tôi còn nhỏ lắm, tôi là đứa trẻ ngoại đạo. Vì chiến tranh nên sơ tán ở nhờ nơi đây để tránh bom đạn. Một ngày được khoác mượn tấm áo trinh xơ mà đi theo dự lễ cùng các giáo dân. Vậy mà “niềm tin nơi Chúa” cùng với sự chân thành trong không khí trang nghiêm, cũng đã làm con tim non nớt của tôi cảm nhận được một sức mạnh thật vững chãi đang xâm nhập vào những sống đời này như mặc định.
Tôi đưa tay làm dấu theo những chiên chúa ngoan đạo kia: “Cầu Thánh Đức Chúa Giê su ma, Chúa phù hộ cho con, A-Men”.
Miếng bánh thánh nhỏ trong miệng tôi theo cổ họng trôi tuột xuống đâu tôi không cảm nhận được, chỉ biết rằng cái dạ dày lép kẹp của tôi đã chứa no nê rồi những hân hoan, tin tưởng, những an ủi vỗ về, những mơ hồ phúc phận.
Tôi nhẩy chân sáo ra về, miệng còn vui cầu câu kinh nhật tụng theo tiếng chuông nhà thờ điểm nhịp trẩm cầm loang trong không gian gợn gằn của núi rừng Tạ Xá.
Lạy Thánh Đức Chúa Giê su ma, Chúa phù hộ cho con, A-Men.
Và tôi đã nhìn thấy phía rặng núi xanh lơ, có một mặt trời đang lấp ló.
ONE DAY AT THE HOLY CHURCH
By Bàng Ái Thơ
Just after the winter solstice, the cold seeped through both the house and the open air outside. From the shadowed folds of the mountains, the night seemed to deepen endlessly. The frail flame of an oil lamp trembled behind the bamboo screens of damp, leaking homes, casting a wan yellow glow across the desolate highland night.
The day of Christ’s birth… the day of Christ’s birth… the day the Lord came down to earth…
Voices called to one another across the hedgerows, across the garden plots, across the hillsides and the swidden fields where the Lord’s faithful followers lived. At the heart of the village, a small church of bamboo and thatch stood upon a low mound. As early as four in the morning, families were already calling each other to Mass, so that faith might stir awake.
Slowly, they made their way to the church, searching for something they themselves could not fully name, something that seemed to come from a world far beyond their own. It was the meaning of life humanity has pursued through the ages without ever wholly grasping it, yet it lived quietly within all who surrendered themselves to those sacred visions. And so the elders passed it down to the young, that they too might one day understand: “it is the faith illuminated by God above”.
In the wavering candlelight, the murmur of voices swelled like the low groan of the mountains and forests. They were praying to the merciful Lord. Kneeling on the damp floor, they huddled into themselves like small bundles, trying to shield their bodies from the biting cold. They came to Mass carrying the same quiet plea for their fate: “O Lord above, please do not abandon us to the margins of this life”.
The compassionate priest’s voice rang out clear and steady. Every sentence, every word, was spoken with careful weight, making the sacred teachings seem even more luminous. The parishioners opened their hearts to receive them, listening so intently that the words seemed to seep into every strand of their thin, weathered hair.
I was still very young then, a child untouched by the faith. Because of the war, I had been evacuated there to escape the bombs and gunfire. One day, someone lent me a novice’s robe, and I followed the parishioners to Mass. Yet somehow, the “faith in the Lord,” together with the sincerity that filled that solemn gathering, made my tender heart feel a quiet force entering human life as though it had always belonged there.
I raised my hand and made the sign of the cross with the faithful followers of Christ:
“May the holy grace of Lord Jesus watch over and bless me. Amen!”
The small communion wafer slipped down my throat, and I could not even feel where it had gone. I only knew that my hollow, famished stomach had somehow been filled to overflowing – with joy, with faith, with comfort and consolation, with faint blessings and hope.
I skipped happily on my way home, my lips still softly reciting the daily prayer in rhythm with the church bells, whose deep, lingering echoes drifted through the rugged vastness of the mountains and forests of Tạ Xá.
“May the holy grace of Lord Jesus watch over and bless me. Amen!” And beyond the pale blue mountain range, I watched the sun slowly rise.
