Dư âm cuộc thi “Việt Nam – Đất nước tôi yêu!”: Những trái tim Việt cùng chung nhịp đập - Văn học Việt Nam - Tiếng nói của những người yêu Văn học Việt

Sau ba tháng phát động và lan tỏa, cuộc thi sáng tác toàn cầu “Việt Nam – Đất nước tôi yêu!” do Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và văn hóa Việt ở nước ngoài tổ chức đã chính thức khép lại, tạo được nhiều dư âm đẹp trong lòng người tham dự cũng như người đồng hành. Lễ trao giải đã diễn ra vào 21/6/2026 tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp, trong khuôn khổ chuỗi sự kiện Kỷ niệm 5 năm thành lập Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và văn hóa Việt ở nước ngoài.

Kéo dài từ 9/3 đến 8/6/2026, cuộc thi đã nhận được gần 70 tác phẩm đến từ 12 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới như Áo, Ba Lan, Bỉ, Đức, Đài Loan, Hà Lan, Hungary, Nhật Bản, Pháp, Thụy Sĩ, Séc, Ý… Những con số ấy không đơn thuần phản ánh quy mô của một sân chơi sáng tạo, sự lan tỏa của một Diễn đàn luôn thắp lửa tình yêu tiếng Việt và văn hóa Việt suốt 5 năm qua, mà còn là minh chứng sinh động cho sức mạnh cội nguồn luôn hiện hữu trong trái tim người Việt, dù sinh sống ở bất cứ nơi đâu trên thế giới.

Hành trình giàu cảm xúc

Ba tháng cũng đã đủ để tạo nên một hành trình giàu cảm xúc cho những người tổ chức. Ban giám khảo gồm các nhà giáo, nhà báo, nhà văn hóa trong cộng đồng người Việt xa xứ ở châu Âu đã được chứng kiến sự đa dạng trong cách thể hiện và sự sáng tạo trong từng tác phẩm dự thi của con em người Việt ở nước ngoài, phân theo 5 đối tượng dự thi: Dưới 12 tuổi, Từ 12- 17 tuổi, Từ 18- 25 tuổi, Từ 26- 35 tuổi và Đồng đội.

Từ Paris, em Nguyễn Hải Nam (15 tuổi) gửi tới một bức tranh kèm bài viết có chung chủ đề “Theo dòng ký ức”. Những ký ức trong sáng và có phần độc đáo theo góc nhìn của em về Hà Nội khiến người đọc vừa tủm tỉm vừa rưng rưng “In đậm nhất trong tâm trí tôi là tiếng xe máy của ông nội. Tiếng xe quen thuộc đến mức chỉ cần ông phóng vào cổng là tôi đã nhận ra, chạy ào xuống để leo lên chiếc SH to đùng màu đen ấy. Ông lái xe điêu luyện lắm! Mỗi lần ông vít ga qua dòng xe tấp nập, tôi lại vòng tay ôm chặt ông để khỏi rơi, sợ nhưng phấn khích lạ lùng. Ngồi sau lưng ông, Hà Nội cứ như đang chạy giật lùi qua mắt tôi. Những hàng cây cao vút, những ngôi nhà ống san sát nhau, những biển hiệu xanh, đỏ, vàng vùn vụt trôi qua. Giữa đường phố đông đúc ấy, mùi hoa sữa hăng hắc, mùi đồ ăn từ những chiếc nồi to đùng bốc khói nghi ngút của các quán ven đường hòa quyện với nhau. Hai ông cháu hay dừng ở quán Phở Cồ hay Phở Gà Đồi, có khi là Bún Cá Hà Thành… Tôi ngồi trên chiếc ghế nhựa cạnh ông, hai mắt nhìn chăm chăm vào bát phở nóng hổi, húp một ngụm nước dùng thanh ngọt, thấy cả người như đang trên mây.”

Cùng với bức tranh mang ý tưởng độc đáo về một dòng sông bắt nguồn từ ký ức chảy ra đời thực và trôi về quê hương, Nguyễn Hải Nam đã xứng đáng giành giải Nhất ở hạng mục Từ 12- 17 tuổi.

Tuổi trẻ thực chiến

Bên cạnh những bài viết chân thành, là những bài thuyết trình công phu của Tijn Konings Lê (11 tuổi, Hà Lan, giải Nhất hạng mục Dưới 12 tuổi) về ý nghĩa “Quê mẹ là nhà”. Là phóng sự đặt ra nhiều gợi mở của tuổi trẻ thực chiến- trực tiếp thực hiện dự án “ Việt Nam trong mắt trẻ thơ ” tại trường mầm non ở Hungary của hai chị em Kim Ngân và Kim Anh (nhận giải Nhất hạng mục Đồng đội). Là lá thư gửi gắm tình yêu và khẳng định giá trị tiếng Việt chúng ta đã tạo ra trong bản đồ ngôn ngữ thế giới do nhóm con em các gia đình thuộc Hội Trí thức Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg thực hiện (đạt giải Nhì hạng mục Đồng đội). Đó còn là bộ phim ngắn đầy ắp phong vị Tết của Nguyễn Ngọc Tuệ Linh ở Bỉ (giải Nhì hạng mục Từ 18- 25 tuổi). Đó cũng là bức tranh “Keep Hue in mind” của Trần Mỹ Linh đến từ Đài Loan (giải Ba hạng mục Từ 26- 35 tuổi): chỉ dùng gam màu xám, nâu đen và trắng ngà đã tạo ngay ra những mảnh ghép đầy hoài niệm về Huế qua ly cà phê đá, mâm bánh bèo, bộ bàn ghế trong không gian nhà vườn, con mèo nằm thư thái bên chiếc nón, thật hợp đời sống chậm đặc trưng của cố đô…

Từ thơ cho đến tranh, phim, video múa – kể chuyện… đều được các thí sinh đầu tư kỹ lưỡng, chứa đựng chiều sâu cảm xúc. Các giám khảo cũng đánh giá cao bài thuyết trình của em Phan Hải Nhi (đoạt giải Nhất hạng mục Từ 18 – 25 tuổi) sinh ra tại Hungary, hiện đang học đại học tại Trung Quốc. Thông qua bài thuyết trình, Hải Nhi khẳng định rằng sự giáo dục của cha mẹ, nếp sống của gia đình đã giúp em gắn bó với những phong tục tập quán của người Việt: “Dù em sinh ra và lớn lên ở Hungary nhưng em luôn nghĩ mình là người Việt Nam”. Em Nguyễn Thu Hiền 14 tuổi của Ba Lan đoạt giải Nhì hạng mục Từ 12- 17 tuổi với bức tranh “Thăng Long- Hà Nội, Thành phố hòa bình” cũng đem đến một bất ngờ thú vị khác. Vừa kết hợp được nhiều biểu tượng văn hóa, lịch sử của thủ đô trong một bố cục chắc tay và giàu tính kể chuyện, Thu Hiền còn tinh tế đưa vào tranh tấm biển mang tên phố “Độc Lập”, một con đường nằm phía trước hội trường Ba Đình, mãi tới năm 2013 (sau khi báo chí phản ánh) mới chính thức được treo biển tên.

Tập một lời “thưa gửi”
Học một tiếng “dạ, vâng”
Từ điều nhỏ bé ấy
Nên dáng hình quê hương.

Đoạn trích từ bài thơ “Giữ một tiếng quê” của Hoàng Thị Thu (giải Nhất hạng mục Từ 26- 35 tuổi) là mô tả cụ thể nhất… bằng thơ về công việc của những người thầy người cô đang kiên nhẫn dạy tiếng Việt nơi xa xứ. Đây cũng là tiếng lòng của cô giáo từng là cử nhân Giáo dục Tiểu học (ĐHSP Huế), có 3 năm kinh nghiệm giảng dạy trong nước, hiện định cư tại Tokyo (Nhật Bản) và tiếp tục là giáo viên tự do dạy tiếng Việt cho trẻ em Việt xa quê.

*Tranh “Keep Hue in mind” của Trần Mỹ Linh (Đài Loan)*

Nhiều thế hệ đồng hành

Điều đặc biệt từ cuộc thi gìn giữ tiếng Việt và văn hóa Việt quy mô toàn cầu mang tên “Việt Nam – Đất nước tôi yêu” 2026 còn nằm ở sự hội tụ của nhiều thế hệ, sự đồng hành của gia đình cùng các thầy cô và các trung tâm dạy tiếng Việt ở nước ngoài. Thí sinh nhỏ nhất mới 5 tuổi, trong khi người lớn tuổi nhất 33 tuổi. Mỗi người mang đến một góc nhìn, một cách thể hiện riêng, và đều gặp nhau ở một điểm chung đầy tự hào: “Tôi là người Việt Nam”. Qua từng tác phẩm, tình cảm ấy được cất lên thành lời khẳng định mạnh mẽ: “Tôi yêu Việt Nam!” Chính sự góp mặt của cá nhân và tập thể đầy sinh động, phong phú này đã hợp thành bức tranh Việt Nam đa sắc, sống động và giàu cảm xúc.

Khép lại mùa thi đầu tiên, nhưng hành trình nuôi dưỡng tiếng Việt và lan tỏa tình yêu quê hương vẫn tiếp tục. Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và văn hóa Việt ở nước ngoài tin rằng từ những hạt mầm cảm xúc được gieo hôm nay sẽ nảy nở thành tình yêu lớn hơn dành cho đất nước Việt Nam. Và từ đó, mỗi người sẽ tiếp tục kể câu chuyện về Việt Nam bằng chính cuộc sống, bằng những việc làm thiết thực, để hình ảnh đất nước không chỉ được nhớ đến mà còn được cộng hưởng và tỏa sáng trên trường quốc tế.