Hành trình biến mỏ vàng thành mỏ thơ của Nhà thơ – Nghệ nhân Điêu khắc đá Kim Yoo-je

Ở vùng đất Boryeong (tỉnh Chungcheongnam, Hàn Quốc), nơi từng được biết đến với những mỏ vàng nằm sâu trong lòng đất, có một người con của quê hương đã viết nên kỳ tích bằng chính đôi bàn tay và trái tim thi sĩ của mình. Đó là nhà thơ, nghệ nhân điêu khắc đá Kim Yoo-je – người đã dành trọn cuộc đời để biến một ngôi làng mỏ vàng cổ xưa thành “mỏ thơ” bất tử, đưa Bongseong-ri ghi dấu ấn mới mẻ trên bản đồ văn hóa thế giới.

Từ nghịch cảnh đến cú hích đổi thay định mệnh

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo khó tại làng Bongseong-ri, Kim Yoo-je chỉ học hết lớp 7 trước khi phải lao vào đời bươn chải kiếm sống. Thế nhưng, khát vọng vươn lên chưa bao giờ tắt trong ông. Bằng sự chắt chiu, lam lũ cùng nghị lực phi thường, ông đã dành dụm đủ số tiền để sang Nhật Bản du học, theo đuổi ngành điêu khắc đá – một niềm đam mê cháy bỏng từ thời niên thiếu.

Tốt nghiệp tại Nhật Bản, với mong muốn đổi đời và tích lũy tài chính, ông lập cơ sở kinh doanh riêng và gặt hái được nhiều thành công, kiếm được không ít tiền tài. Nhưng khi sự nghiệp đang ở đỉnh cao, một tai nạn giao thông nghiêm trọng đã xảy ra, khiến ông bị chấn thương sọ não nặng và rơi vào trạng thái hôn mê sâu. Ranh giới giữa sống và chết mong mong như sợi tóc. Rồi một điều kỳ diệu đã xảy ra: ông tỉnh lại.

Trải qua khoảnh khắc chạm tay vào cái chết, suy nghĩ của Kim Yoo-je hoàn toàn thay đổi. Ông tự ngẫm: dù có tích lũy bao nhiêu tài sản, khi nhắm mắt xuôi tay, tiền bạc cũng chẳng thể mang lại ý nghĩa vĩnh hằng cho cuộc đời. Trở về quê hương, mang tài năng và tâm huyết phục vụ cội nguồn mới chính là con đường chân chính. Quyết định ấy đã đưa ông trở lại Bongseong-ri, khởi đầu cho một hành trình sáng tạo miệt mài và cống hiến không ngừng nghỉ.

Biến “mỏ vàng” thành “mỏ thơ” – Khát vọng tạo tác 1.000 bia đá khắc thơ

Bongseong-ri từng là một ngôi làng khai thác vàng trong quá khứ, nhưng lại là nơi có phong cảnh thiên nhiên hữu tình với núi non, cây cối phong phú, xanh ngát. Nhìn thấy tiềm năng tâm hồn và vẻ đẹp tiềm ẩn của vùng đất này, Kim Yoo-je đã táo bạo đưa ra slogan mang tính bước ngoặt: “Biến mỏ vàng thành mỏ thơ”. Ông quyết tâm chuyển đổi Bongseong-ri thành Làng Văn hóa Nghệ thuật trọng điểm của tỉnh Chungcheongnam.

Khoảng 30 năm trước, ông đã ấp ủ một ước mơ tưởng chừng như điên rồ: thành lập làng văn hóa nghệ thuật và tự tay chạm khắc 1.000 bia đá ghi lại các tác phẩm thi ca xuất sắc của Hàn Quốc và thế giới. Tính đến nay, bằng đôi bàn tay rắn rỏi và tinh thần kiên trì bền bỉ, ông đã hoàn thành hơn 300 bia thơ. Con đường phía trước còn dài, nhưng tên tuổi của Bongseong-ri đã đi vào lịch sử thi ca như một không gian nghệ thuật ngoài trời có một không hai.

Không chỉ dừng lại ở thi ca chạm khắc trên đá, Kim Yoo-je còn là người kế thừa chính thức Di sản Văn hóa Phi vật thể số 48 của tỉnh Chungcheongnam – danh hiệu “Boryeong Seokjang” (Nghệ nhân chạm khắc đá Boryeong). Ông cũng chính là tác giả của biểu tượng điêu khắc “Hai giọt bùn” nổi tiếng đặt tại Quảng trường Bùn, bãi biển Daecheon (thành phố Boryeong) – nơi diễn ra Liên hoan thơ Bãi biển Boryeong  hàng năm do chính ông đảm nhiệm vai trò Chủ tịch.

Nhịp cầu thi ca thắt chặt tình hữu nghị Việt – Hàn

Một trong những trang sử cảm động và tự hào nhất tại làng Bongseong-ri chính là sự gắn kết sâu sắc với văn học Việt Nam. Nơi đây hiện lưu giữ bia đá trang trọng kỷ niệm mối kết giao tình anh em giữa Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Thơ Hiện đại Hàn Quốc. Đặc biệt, năm 2026, Bongseong-ri là nơi dựng bia thơ khắc bài thơ “Hàng rào dây thép gai” của Tiến sĩ, dịch giả Lê Đăng Hoan – tác phẩm của tác giả Việt Nam đầu tiên được tạc vào đá tại ngôi làng nghệ thuật này. TS. Lê Đăng Hoan là người đã dành hơn ba thập kỷ bền bỉ xây đắp chiếc cầu nối văn chương giữa hai dân tộc.

Nhiều dịch giả, tác giả tên tuổi của Việt Nam như Kiều Bích Hậu, Lê Đăng Hoan, Bàng Ái Thơ, Đặng Lam Giang đã từng đến làng để chứng kiến sự kiện khai trương các bia thơ vinh danh những nhân vật kiệt xuất của làng thơ Hàn Quốc và quốc tế. Chiều ngày 24/8/2026, khi đón tiếp đoàn văn sĩ Việt Nam và Đài Loan ghé thăm, nhà thơ Kim Yoo-je vẫn phải uống thuốc bắc để điều trị căn bệnh nghề nghiệp tổn thương phổi do hít bụi đá suốt hàng chục năm. Dẫu sức khỏe bị ảnh hưởng, ngọn lửa đam mê và tâm huyết trong ông vẫn cháy sáng nguyên vẹn.

Vinh quang từ tập thơ song ngữ “Sông sao trôi trên bầu trời đêm”

Vào ngày 24/7/2026, tại Seoul, tập thơ song ngữ Hàn – Việt “Sông sao trôi trên bầu trời đêm” của Kim Yoo-je (do TS. Lê Đăng Hoan chuyển ngữ) đã xuất sắc vượt qua hàng ngàn tác phẩm để nhận Giải thưởng “100 Năm Văn học Hàn Quốc” lần thứ 19 ở hạng mục Thơ ca. Hội đồng giám khảo đánh giá cao tác phẩm ở khả năng lan tỏa giá trị văn hóa bản địa Boryeong ra thế giới thông qua hình thức song ngữ đầy ý nghĩa.

Tầm nhìn tương lai: Dự án Thư viện sách Việt Nam 3 tỷ đồng

Đến trung tâm văn hóa làng Bongseong-ri, bất kỳ ai cũng phải ngỡ ngàng trước quy mô và tầm nhìn của dự án phát triển cộng đồng mà Kim Yoo-je đang dốc sức thực hiện. Hiện tại, ông đang làm hạt nhân khởi xướng Dự án xây dựng Thư viện sách Việt Nam dành cho cộng đồng với tổng kinh phí đầu tư lên tới 3 tỷ đồng Việt Nam (dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2027).

Dự án ra đời từ sự thấu hiểu và đồng cảm sâu sắc với các gia đình đa văn hóa Hàn – Việt tại địa phương. Thư viện sẽ là không gian lưu giữ các dòng sách văn học, đời sống, thiếu nhi và kỹ năng bằng tiếng Việt, giúp cô dâu Việt bớt gánh nặng nhớ quê hương và giúp thế hệ con em giữ gìn tiếng mẹ đẻ. Toàn bộ kinh phí vận chuyển sách từ Việt Nam sang Hàn Quốc đều do phía dự án đài thọ.

Nằm giữa thiên nhiên tươi đẹp với điệp trùng núi rừng xanh bao la, những con đường mềm mại uốn quanh chân núi và hai bên là hàng cây anh đào cổ thụ cùng sắc hoa tường vi rực rỡ, Bongseong-ri đang biến thành một thiên đường văn hóa thực sự – nơi có bia đá chạm khắc thơ, thư viện tri thức, và khu vực biểu diễn nghệ thuật sôi động.

Nhằm nâng tầm giá trị cảnh quan và văn hóa, trong giai đoạn từ năm 2025 đến 2027, một dự án phát triển tổng thể làng Bongseong-ri với ngân sách đầu tư 500 triệu won đang được khẩn trương triển khai. Dự án quy hoạch đồng bộ việc xây dựng Trung tâm Văn hóa Bongseong-ri, cải tạo cảnh quan đường hoa tường vi, cải tạo các dãy nhà thành không gian nghệ thuật, cùng với việc chăm sóc, bảo tồn và bổ sung những hàng cây anh đào cổ thụ uốn lượn quanh chân núi. Song song đó, khu vực trưng bày bia đá chạm khắc thơ, thư viện sách đa văn hóa và không gian biểu diễn nghệ thuật ngoài trời cũng sẽ được nâng cấp toàn diện, tạo nên một quần thể không gian thơ mộng, quyến rũ bậc nhất, sẵn sàng chào đón du khách từ khắp nơi trên thế giới.

Sống bền bỉ cho những giá trị muôn đời

Chuyến ghé thăm Bongseong-ri để lại trong lòng những người cầm bút Việt Nam niềm khâm phục và xúc động sâu sắc. Kim Yoo-je, từ một cậu bé nghèo học hết lớp 7, bằng nghị lực và tâm huyết phi thường, đã dồn trọn tài năng và nguồn lực để thay đổi hoàn toàn giá trị tinh thần của một vùng quê, ghi tên dân làng vào bản đồ văn hóa thế giới theo một cách rất riêng. Hầu hết các công trình bia thơ đều do ông bỏ tiền túi đầu tư.

Ông đã trao cho chúng tôi một bài học vô giá: Chỉ cần kiên trì đuổi theo ước mơ, những giá trị cao đẹp kiến tạo cho cộng đồng sẽ trở thành nguồn sống vô biên, nuôi dưỡng tâm hồn của chính người khởi tạo. Người hùng của làng Bongseong-ri – nghệ nhân, thi sĩ Kim Yoo-je – vẫn đang ngày ngày miệt mài bên những tảng đá, đục đẽo nên những vần thơ bất tử cho hôm nay và mai sau.

KBH