Có những cuộc gặp gỡ trong đời ngắn ngủi như một thoáng mây bay qua đỉnh núi, nhưng cũng có những nhân duyên bền chặt, đọng lại thành tri kỷ, thắm thiết như dòng sông chảy qua đôi bờ đất nước. Mối duyên thi ca giữa nữ nhà thơ Gassanee Thaisonthi (Thái Lan) và những người bạn văn chương Việt Nam chính là một nhịp cầu lung linh như thế.

Còn nhớ vào tháng 3 năm 2026, trong không gian thanh tĩnh và khoáng đạt của Đồi Nghệ Sĩ (Việt Nam), Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 đã diễn ra đầy cảm xúc. Giữa đông đảo các nhà thơ, nhà văn đến từ nhiều quốc gia trên thế giới, sự xuất hiện của Gassanee Thaisonthi – nhà thơ tài năng, tinh tế của xứ sở Chùa Vàng – đã để lại một ấn tượng vô cùng sâu sắc. Với tâm hồn nhạy cảm và ngọn lửa thi ca cháy bỏng, chị như mang theo làn gió ấm áp của miền nhiệt đới, hòa cùng tiết trời xuân dịu nhẹ của Việt Nam.

Chuyến đi ấy không chỉ là một sự kiện giao lưu văn học thuần túy, mà đã trở thành ký ức “để thương để nhớ” ngút ngàn trong lòng Gassanee Thaisonthi. Trở về quê nhà Thái Lan, tình yêu đối với đất nước, con người và bạn văn Việt Nam cứ trào dâng, thôi thúc chị đặt bút. Gần một chục bài báo giàu cảm xúc và đầy ắp tư liệu nghệ thuật đã được chị viết và trang trọng đăng tải trên nhiều tờ báo, tạp chí uy tín của Thái Lan. Qua từng trang viết, hình ảnh một Việt Nam mến khách, chan chứa ân tình và đậm đà bản sắc thi ca đã hiện lên lung linh, kết nối trái tim của đông đảo bạn đọc Thái Lan đến với văn hóa Việt.

Ở chiều ngược lại, các nhà thơ và công chúng yêu thơ Việt Nam cũng luôn dành cho Gassanee Thaisonthi sự luyến nhớ chân thành. Tình cảm sâu nặng ấy đã kết tinh thành một tác phẩm điêu khắc vô cùng đặc biệt trên Đồi Nghệ Sĩ.

Cảm xúc trước tấm lòng của nữ sĩ Thái Lan, nhà thơ – nhà điêu khắc Mạc Khải Tuân đã chọn hai câu thơ vô cùng đặc sắc của Gassanee Thaisonthi để nhóm Nữ dịch giả Hà Nội chuyển ngữ và tạc lên đá:

I have walked through fire and frost,
Never broken… never lost

Dưới nét khắc tài hoa và đầy trân trọng của Mạc Khải Tuân, hai câu thơ tiếng Anh đã vang lên bằng bản dịch tiếng Việt tràn đầy bản lĩnh và kiêu hãnh:

“Băng sương
Lửa đỏ
Đã qua…
Chưa từng gục ngã
Chưa xa lối về!”

Phiến đá tự nhiên trên Đồi Nghệ Sĩ, qua bàn tay chạm khắc tỉ mỉ của người nghệ sĩ Việt Nam, nay mang trên mình câu thơ tạc sâu vào lòng đá – như một biểu tượng vĩnh cửu cho chí khí kiên cường của con người, đồng thời là chứng nhân cho mối duyên tình hữu nghị Việt – Thái thắm thiết, không gợn chút bụi mờ.

Không dừng lại ở những vần thơ đong đầy kỷ niệm, Gassanee Thaisonthi còn tích cực làm người gieo hạt cho những mùa hoa văn hóa. Chị chính là cầu nối quan trọng, nhiệt thành kết nối để 25 tác giả thơ Việt Nam được lựa chọn in tác phẩm trong Hợp tuyển thơ Thái Lan – Việt Nam năm 2026. Đây là món quà tinh thần vô giá, một công trình văn hóa có ý nghĩa đặc biệt chào mừng kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan (1976 – 2026).

Và dòng chảy giao lưu ấy lại tiếp tục cuộn trào rực rỡ vào giữa tháng 8 năm 2026. Từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 8 năm 2026, chương trình hoạt động “Giao hòa Ngoại giao và Thi ca” được tổ chức trang trọng tại tỉnh Udon Thani, Thái Lan. Đoàn gồm 23 tác giả, nhà báo, nghệ sĩ Việt Nam đã đáp chuyến bay sang đất nước bạn để tham dự sự kiện trọng đại này.

Từ không khí đón tiếp nồng hậu tại Khách sạn Centara Udon, những buổi tiệc mừng ấm cúng tại VT Namnueng, đến Lễ khai mạc chương trình “Bilateral Blossoms – Những đóa hoa hữu nghị song phương”, tiếng thơ và ngọn lửa tình hữu nghị đã thực sự tỏa sáng. Sự kiện quy tụ đông đảo các đại biểu, từ Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng, Thống đốc tỉnh Udon Thani Rachan SoonHua, Chủ tịch Hội Nhà văn Thái Lan Nareepop Sawasdirak, đến các vị lãnh đạo Hội hữu nghị, Trung tâm PEN Quốc tế Thái Lan, Hiệp hội Thi sĩ Thái Lan và đông đảo văn nghệ sĩ hai nước.

Nhìn lại hành trình từ Liên hoan Thơ Quốc tế trên Đồi Nghệ Sĩ tháng 3 năm 2026 cho đến chương trình Thi ca Hữu nghị tại Udon Thani tháng 8 năm 2026, người ta càng trân trọng hơn những nhịp cầu văn hóa rực rỡ. Nơi ấy, câu thơ của Gassanee Thaisonthi tạc trên phiến đá Việt Nam vẫn ngày đêm thì thầm cùng mây núi, như lời khẳng định cho một tình bạn qua “băng sương, lửa đỏ” vẫn vẹn nguyên, chưa từng phai nhạt, mãi mãi gắn kết hai dân tộc Việt – Thái trong sắc xuân thi ca muôn màu.

Lâm Văn