Có lẽ cái tên Thầu Chín trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ – vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta, ai cũng biết. Nhưng không phải nhiều người dân Việt Nam được đến Udon Thani, nơi Người hoạt động mang tên Thầu Chín.
Những 1928 – 1929, Bác từ Châu Âu trở về Thái Lan để xây dựng, củng cố cơ sở cách mạng, khơi dậy tình yêu nước, tinh thần cách mạng của bà con Việt Kiều và xây dựng khối đoàn kết Việt – Thái anh em. Dù thời gian ở bản Noỏng Ôn, xã Xiêng Phin, huyện Mương, tỉnh Udon Thani không nhiều, nhưng Bác đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong tâm trí các thế hệ người dân Udon nói riêng và người dân ở Thái Lan nói chung.
Trong tiếng Thái, Thầu có nghĩa là người già, bậc cha chú được kính trọng, Chín là tên gọi thân mật, gần gũi, Thầu Chín là tên gọi mà những kiều bào yêu nước đặt cho Bác khi Bác đến đây. Bác như một người Hoa kiều đến làm ăn sinh sống. Cách gọi ấy đã giúp đánh lạc hướng bọn mật thám Pháp và cảnh sát Thái Lan luôn theo dõi, rình rập, truy tìm dấu vết của Người. Tên gọi này cũng giúp Bác nhanh chóng hòa mình vào cộng đồng người Việt và người Thái.

Thăm khu di tích Hồ Chí Minh ở Udon Thani, nhìn giếng nước, kho chứa thóc, chuồng lợn, chuồng gà, ta thấy hình ảnh người nông dân Thầu Chín giản dị, gần gũi, chịu thương chịu khó, hay lam hay làm ngày nào đang hiển hiện nơi đây. Người đang cùng bà con chẳng quản nắng mưa, vất vả trên đồng, cùng bà con đào giếng, khai hoang, làm vườn, nuôi lợn, nuôi gà, trồng rau cải thiện cuộc sống. Người đang bốc thuốc chữa bệnh, quan tâm thăm hỏi, động viên mọi người. Người đang giác ngộ tình yêu nước, tinh thần cách mạng cho đồng bào. Người đang dạy chữ Việt, chữ Thái cho bà con, tiếng trẻ cười giòn tan trong những đêm hè mát rượi như văng vẳng đâu đây.
Hình ảnh chiếc bàn làm việc nho nhỏ, cũ sờn, có cửa sổ mở ra khu vườn, cánh đồng, mở ra con đường trở về quê hương, mở ra con đường cách mạng giải phóng cho dân tộc, mở ra con đường tình hữu nghị Việt -Thái đời đời bền vững. Hình ảnh chiếc giường đơn sơ gợi nhắc những đêm Người “Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng thành” vì lo tìm đường cứu nước. Chiếc chiếu cói, chiếc gối sọc, khăn sọc vẫn ấm hơi Người. Ngôi nhà đơn sơ ấy đã giúp Người có những ý tưởng, những quyết định sáng suốt cho con đường cách mạng Việt Nam và đặt nền móng cho tình hữu nghị Việt – Thái bền chặt.
Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Udon Thani rất khang trang, hơn 10.000 mét vuông với các công trình rất giá trị. Ngôi nhà ba gian mái lá, tường đất tái hiện nơi ở của Bác. Gian giữa có bàn ghế là nơi hội họp và dạy học của Người. Gian hai bên là nơi nghỉ ngơi của các đồng chí hoạt động ở Thái lan, là nơi nghỉ của Người, gồm một bàn gỗ nhỏ, chiếc giường gỗ đơn sơ. Nhà đa năng được xây dựng rất đẹp, với kiểu mái ngói truyền thống Việt. Nhà đa năng trưng bày các hiện vật, các tư liệu, hình ảnh lịch sử về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ ở Thái Lan. Đặc biệt, tượng Bác đặt trang trọng ở vị trí trung tâm, để con cháu được tỏ lòng thành kính với Bác. Nhà đa năng cũng là không gian đón tiếp các đoàn khách đến thăm. Nhà sàn Bác Hồ được xây dựng theo nguyên mẫu nhà sàn của Bác ở Phủ Chủ tịch ở thủ đô Hà Nội. Cảnh quan khu di tích là khuôn viên cây xanh rợp mát và không gian rộng đẹp, có vườn hoa, ao cá… đã tái hiện phong cách yêu thiên nhiên, hòa đồng với thiên nhiên của Bác.
Quả thật, để có được khu di tích khang trang này là công sức, tâm đức của bà con người Việt ở Udon và cả nước Thái. Họ đã thể hiện tình yêu thương, ngưỡng mộ, lòng tôn kính và tự hào vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam.
Trong buổi sáng đầu thu nắng ngọt, đến thăm khu di tích lịch sử giá trị này, được bà con kiều bào đón tiếp nồng hậu chúng tôi vô cùng xúc động. Nhìn tà áo dài muôn sắc của các chị, các bà mà lòng rưng rưng. Người Việt ở đây không quên nguồn cội, luôn giữ gìn bản sắc dân tộc Việt. Chắc ở nơi xa, Bác đang mỉm cười hạnh phúc khi thấy cộng đồng người Việt đến đất Thái gắn bó đoàn kết cùng người Thái xây dựng nước Thái ngày càng phát triển và xây dựng tình hữu nghị Việt – Thái ngày càng gắn bó keo sơn.

Udon Thani 15-18/8/2026