I.B

Văn chương luôn sở hữu một năng lực diệu kỳ: nối liền những bờ đại dương xa xăm và gắn kết những tâm hồn đồng điệu. Nhìn lại hành trình giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Hy Lạp trong vài năm qua, có thể thấy tình hữu nghị ấy không chỉ dừng lại ở những chuyến ghé thăm xã giao, mà đã đơm hoa kết trái thành những công trình dịch thuật và xuất bản ý nghĩa mà trước nay chưa làm được.

Mối duyên kỳ ngộ bắt đầu từ những bước chân dịch chuyển. Sau lần đầu tiên ghé thăm đất nước thần thoại vào năm 2023 (chỉ lưu lại có 3 ngày và chỉ thăm Athens), thì đến năm 2024, tôi quay trở lại Hy Lạp lần thứ hai. Tại hòn đảo Santorini xinh đẹp—nơi những ngôi nhà trắng muốt soi bóng xuống biển Aegean xanh ngắt—tôi đã gặp gỡ nhà thơ Iakovos Theras Karamolegkos. Cuộc hội ngộ giữa hai nhà thơ từ hai vùng đất giàu truyền thống văn hóa đã nhanh chóng biến thành sự thấu hiểu sâu sắc về mặt tâm hồn. Ấn tượng trước thế giới thi cảm độc đáo trong thơ Iakovos, tôi đã bắt tay vào dịch tập thơ Bụi bay (Flying Dust) của anh sang tiếng Việt. Tác phẩm sau đó được Nhà xuất bản Ukiyoto phát hành trên toàn cầu, mang tiếng nói thơ ca Hy Lạp hiện đại đến gần hơn với độc giả Việt Nam và cộng đồng yêu thơ quốc tế.

Không dừng lại ở trang sách, nhịp cầu thi ca tiếp tục được nối dài bằng những chuyến đi thực tế. Năm 2025, nhà thơ Iakovos Theras Karamolegkos đã đáp chuyến bay sang Việt Nam. Trong không gian nghệ thuật ấm cúng và đầy cảm hứng tại Đồi Nghệ sĩ (Ba Vì, Hà Nội), sự kiện ra mắt tập thơ Bụi bay bản tiếng Việt đã diễn ra xúc động, ghi dấu ấn đẹp đẽ trong lòng bạn bè văn chương trong nước. Chuyến thăm Việt Nam ấy đã để lại cho Iakovos những ấn tượng sâu sắc về con người, cảnh sắc và chiều sâu tâm hồn Việt.

Trở về nước sau chuyến đi tràn đầy cảm xúc, nhà thơ Iakovos đã dành trọn tâm huyết cho công tác dịch thuật. Anh trực tiếp chuyển ngữ tập thơ của nhà thơ Trần Nhuận Minh cùng tập thơ của tôi sang tiếng Hy Lạp. Đến năm 2026, cả hai tập thơ Việt Nam dịch sang tiếng Hy Lạp này đã chính thức ra mắt độc giả. Cũng trong năm 2026, niềm vui nối tiếp niềm vui khi tạp chí văn hóa – văn học uy tín của Hy Lạp Néa Euthýni (Số đôi 72-73, xuất bản giai đoạn tháng 1-6/2026) đã trang trọng đăng tải chùm ba bài thơ của Iakovos viết tặng Việt Nam, trong đó có bài thơ mang tên ΣΤΗΝ KIEU BICH HAU (Gửi Kiều Bích Hậu).

Trong bài thơ đăng trên tạp chí, Iakovos đã dành những dòng thơ đong đầy tri kỷ: “Em không phải người bạn: em thực sự là người chị em của tôi / Bên em mọi thứ trở nên giản dị, sâu sắc và êm đềm…”. Những vần thơ ấy là lời khẳng định đẹp đẽ nhất cho tình bạn chân thành vượt qua nghìn trùng địa lý.

Từ hòn đảo Santorini lộng gió đến không gian Đồi Nghệ sĩ ngập tràn sắc xanh, hành trình giao lưu giữa hai nhà thơ và hai nền văn học mở ra khả năng mới cho sức mạnh của dịch thuật. Thơ ca không chỉ mở ra cánh cửa thấu hiểu giữa Việt Nam và Hy Lạp, mà còn gieo những hạt giống hòa bình, kết nối những trái tim yêu nghệ thuật trên khắp thế giới.