Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất “sen bùi nhãn ngọt” Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an – nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi “Green Wishes” (Ước vọng xanh).

Sự kiện này là dấu ấn cá nhân sâu đậm của một tác giả ở độ tuổi lục tuần và là lời khẳng định mạnh mẽ về sức sống của văn học học đường Việt Nam trên con đường hội nhập văn chương thế giới.

Lễ vinh danh tại Kolkata và Huy chương Vàng Dickens

Giữa tháng 2/2026, tại thành phố Kolkata (Ấn Độ) – nơi được mệnh danh là thủ đô văn hóa của quốc gia tỷ dân, lễ hội văn học Kolkata lần thứ 4 (KLC 2026) đã diễn ra trong không khí trang trọng. Tại đây, tập thơ “Green Wishes” của nhà thơ Văn Diên được xướng tên ở hạng mục cao quý nhất.

Giải thưởng Văn học 2025 đi kèm với Huy chương Vàng Dickens và Chứng nhận Danh dự là một sự ghi nhận của quốc tế về nghệ thuật ca từ đối với tác giả Văn Diên. Đây cũng là sự bảo chứng cho những giá trị nhân văn và giáo dục mà tác giả đã dày công gửi gắm.

Với giải thưởng này, “Green Wishes” nhận được những đặc quyền quảng bá ý nghĩa: được dịch sang 3 ngôn ngữ Pháp, Trung, Nga trong hệ thống 44 ngôn ngữ thường xuyên xuất bản của Nhà xuất bản Ukiyoto (Canada), xuất hiện trên hơn 140 kênh thông tấn quốc tế và được phủ sóng toàn trang trên Tạp chí Litteratura của Canada.

Đây là một “trái ngọt” xứng đáng cho hành trình lao động chữ nghĩa nghiêm túc của nhà thơ Văn Diên – người đã chọn cách tiếp cận trực diện vào tâm hồn thế hệ trẻ trong bối cảnh toàn cầu hóa đầy biến động.

Triết lý “học mà chơi” và lời hồi đáp cho thời đại Z

Điều gì đã khiến một nhà thơ từng trải qua nhiều vị trí trong quân ngũ, luật pháp và quản lý xã hội lại quyết định dành trọn tâm huyết cho lứa tuổi từ 8 đến 16? Nhà thơ Văn Diên chia sẻ, đó không phải là một sự lựa chọn ngẫu nhiên, mà là một “tiếng gọi từ bên trong”. Ông nhận ra rằng, đầu tư vào thế hệ trẻ chính là đầu tư vào sự phát triển bền vững của quốc gia.

Tập thơ “Green Wishes” gồm hơn 40 bài thơ, do dịch giả Khánh Phương chuyển ngữ và biên tập viên Bob Chee hiệu đính, được Nhà xuất bản Ukiyoto phát hành toàn cầu từ tháng 12/2025. Tác phẩm không đi theo lối mòn của giáo dục khô khan hay những bài học đạo đức cứng nhắc. Thay vào đó, Văn Diên hóa thân thành một “người không tuổi” để thủ thỉ, lắng nghe và đồng hành cùng các em.

Trong thế giới của “Green Wishes”, trẻ em được khuyến khích: Thấu hiểu bản sắc: Nhận thức về “Thanh niên thời đại Bác Hồ” và niềm tự hào “Đất Lạc Hồng“; Rèn luyện nhân cách: Qua bài thơ “Gratefulness” (Lòng biết ơn), tác giả nhắn nhủ: “Càng biết ơn, bạn càng nhận được nhiều“.

Biết ơn chính là nền tảng để trẻ hiểu rõ cảm xúc của người khác và xây dựng nhân cách tốt đẹp; Đối diện với công nghệ: Tập thơ nhạy bén đề cập đến những thách thức của thời đại số như trí tuệ nhân tạo (AI), cạm bẫy trên Internet và kỹ năng chọn lọc thông tin.

Triết lý xuyên suốt tập thơ là “Đọc để thưởng thức, chơi để học”. Những vấn đề về kỹ năng sống, trách nhiệm cộng đồng và lòng nhân ái được tác giả lồng ghép khéo léo qua hình ảnh thơ mộng, giúp kiến thức thẩm thấu vào tâm hồn trẻ thơ một cách tự nhiên như hơi thở.

Nhịp cầu văn hóa xuyên lục địa

Sự thành công của “Green Wishes” đã chứng minh rằng thơ ca Việt Nam hoàn toàn có khả năng bước ra sân chơi toàn cầu. Dù viết về bối cảnh Việt Nam, nhưng những thông điệp về hy vọng, sự kiên cường và định hướng sống trong tập thơ mang tính phổ quát, chạm đến trái tim độc giả ở khắp nơi, từ Mỹ, Hàn Quốc đến Hy Lạp, Nga, Bỉ hay Pakistan.

Tại Việt Nam, sự xuất hiện của tập thơ cũng đáp ứng lời kêu gọi về cải cách giáo dục, mang đến những tài liệu văn học học đường giàu tính thực tiễn theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội Nhà văn Việt Nam. Nhà thơ Văn Diên đã dấn thân ý nghĩa trong việc kiến tạo một không gian văn học mà ở đó, truyền thống “Học đi đôi với hành” được tôn vinh và “hội chứng thành tích cũ” bị đẩy lùi.

Giữa lúc AI bắt đầu xâm nhập vào lĩnh vực sáng tạo văn chương, nhà thơ Văn Diên giữ một quan điểm bình thản nhưng kiên định. Ông không đối đầu nhưng cũng không phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ. Với ông, cốt lõi của thi ca là giữ gìn “phần hồn” – những yếu tố trực giác, đạo đức và tính nhân văn mà máy móc không bao giờ có thể sao chép được.

Sự nghiệp của ông không chỉ dừng lại ở “Green Wishes”. Đầu năm 2025, ông cũng đã xuất bản tập thơ “Ánh dương còn mãi” gồm 50 bài thơ về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nếu “Green Wishes” là cái nhìn hướng về tương lai, thì “Ánh dương còn mãi” là sự tri ân những nền tảng tinh thần cốt lõi. Sự đa dạng trong chủ đề và sự sâu sắc trong tư duy đã giúp thơ ông nhận được sự quan tâm của giới phê bình quốc tế, điển hình là bài phê bình trang trọng về tập thơ đã được trên Tạp chí văn học Neuma của Romania.

Nhà thơ Văn Diên khiêm tốn nhận định rằng, mỗi tác phẩm đều có những hạn chế riêng và không thể làm hài lòng tất cả mọi người. Tuy nhiên, chính sự đối thoại mở ấy lại là sức sống của văn học.

Với mức giá 9 USD mỗi bản trên hệ thống phát hành toàn cầu của Ukiyoto, “Green Wishes” đang tiếp tục hành trình gieo những hạt mầm tử tế vào tâm trí các bạn trẻ khắp năm châu. Giải thưởng quốc tế và Huy chương Dickens là một cột mốc rạng rỡ, nhưng đối với tác giả, phần thưởng lớn nhất chính là việc những “Ước vọng xanh” ấy sẽ trở thành kim chỉ nam tinh thần cho các em trong một thế giới đầy biến động.

Lễ tôn vinh nào rồi cũng khép lại, nhưng với hình ảnh người thi sĩ quê Hưng Yên vẫn miệt mài bên trang giấy, chúng ta có thể tin tưởng rằng: Tương lai luôn bắt đầu bằng một giấc mơ được nuôi dưỡng bởi tri thức và lòng nhân ái.

Đại tá, luật sư, nhà văn Văn Diên (tức Tường Văn; tên khai sinh: Nguyễn Văn Diên), sinh năm 1958 tại tỉnh Hưng Yên; là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam, hội viên Hội Văn học, nghệ thuật tỉnh Hưng Yên. Tác phẩm đã xuất bản: 5 tập thơ “Điệp khúc xuân dâng Người”; “Về miền thinh không”; “Vầng sáng đầu mùa”, “Ước vọng xanh”, “Ánh dương còn mãi”.

Nguyên giảng viên Trường Cao đẳng Cảnh sát, Trưởng phòng Công an tỉnh Hưng Yên.

Mỹ Hiền
Nguồn: Văn Nghệ Công An