Làng văn Việt Nam trong những năm gần đây có đôi bước chuyển mình đáng kể khi các tác phẩm trong nước đã tìm được con đường ra biển lớn. Mới đây, vào cuối tháng 5/2026, sự kiện nhà xuất bản quốc tế Ukiyoto chính thức phát hành toàn cầu trường ca lịch sử “Trăng quầng” (tên tiếng Anh: Halo Moon) của nhà thơ, nhà văn Đỗ Hàn đã trở thành một dấu ấn đáng tự hào. Đây không chỉ là niềm vui riêng của tác giả mà còn là cơ hội quý báu để trường văn thế giới và bạn đọc toàn cầu tiếp cận một tác phẩm độc đáo, mang đậm căn tính chí sĩ, linh hồn và những thăng trầm lịch sử của dân tộc Việt Nam.
Ukiyoto, một thương hiệu xuất bản trụ sở Canada, nhưng có mạng lưới phát hành rộng khắp thế giới, vốn khắt khe trong việc lựa chọn bản thảo. Việc “Trăng quầng” lọt vào mắt xanh của nhà xuất bản này chứng minh tác phẩm sở hữu một giá trị nghệ thuật vượt qua các đường biên, mang tính phổ quát cao về thân phận con người và lý tưởng nhân văn. Qua sự kết nối này, bạn đọc từ châu Á, châu Âu đến châu Mỹ đều có thể lật mở từng trang sách để thấu cảm về một giai đoạn lịch sử đầy bão táp nhưng cũng vô cùng lộng lẫy của đất nước Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX.
“Trăng quầng” là một trường ca lịch sử đặc sắc và xúc động, tái hiện chân thực bức tranh thời cuộc biến động của Việt Nam trong những năm tháng sục sôi tìm đường cứu nước. Nhân vật trung tâm của tác phẩm là Nhượng Tống (Hoàng Phạm Trân) – hậu duệ của lưỡng quốc trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi. Ông được biết đến là một nhà hoạt động văn hóa uyên bác trên cả ba lĩnh vực: báo chí (cây bút trụ cột của Thực nghiệp dân báo), xuất bản (đồng sáng lập Nam Đồng thư xã) và dịch thuật với những công trình đồ sộ như Ly Tao, Thơ Đỗ Phủ, Sử ký Tư Mã Thiên, Đại Việt sử ký toàn thư… Nhưng trên hết, Nhượng Tống là một nhà yêu nước nhiệt thành, từng bị thực dân Pháp bắt tù đày 5 năm ở Côn Đảo và 5 năm quản thúc tại địa phương.
Qua ngòi bút sử thi đầy chất thơ và hoài niệm của Đỗ Hàn, tác phẩm tôn vinh cốt cách, lý tưởng nhân văn và sự kiên trung của danh sĩ Nhượng Tống. Giữa bão táp lịch sử với những ngả đường cứu nước đầy phức tạp, ngổn ngang của đầu thế kỷ XX, Đỗ Hàn đã chọn một lối viết hòa trộn tài tình giữa chất sử thi khách quan và chất trữ tình sâu lắng. Tác giả không né tránh những bi kịch, những “sự vênh lệch” hay sai lầm chính trị trong cuộc đời nhân vật, mà soi chiếu tất cả bằng một cái “tâm lành”, sự khoan dung và phân ưu sâu sắc của hậu thế.
Hình tượng nghệ thuật xuyên suốt và đắt giá nhất tác phẩm chính là “trăng quầng”. Giữa những năm tháng “đất nước còn thở bằng bóng tối”, giữa khúc ngoặt đầy “oan khiên” sau thất bại của Khởi nghĩa Yên Bái, hình tượng “trăng quầng” tỏa sáng như biểu tượng bất diệt cho ánh sáng trí tuệ, lòng nhân ái và hy vọng không bao giờ tắt của dân tộc. Ánh trăng ấy vừa mờ tỏ ảo não, vừa ám vào số phận long đong của nhân vật, nhưng đồng thời cũng là thứ ánh sáng của tự do, của triết lý sống nhân văn: “Không giẫm lên người khác để đứng lên”. Như nhà thơ Hữu Thỉnh từng nhận định: “Trăng là điều cuối cùng còn lại / Dạy con người học được cách yêu thương”.
Việc “Trăng quầng” bước ra thế giới mang một ý nghĩa văn hóa quan trọng. Độc giả quốc tế qua việc đọc một câu chuyện cá nhân, được chứng kiến tư tưởng tự cường, lý tưởng tự trị và khát vọng hòa bình cháy bỏng của con người Việt Nam. Bản dịch tiếng Anh chất lượng giúp giữ vẹn nguyên nhạc điệu, không gian tâm linh và độ nén cảm xúc của thể loại trường ca – một đặc sản của văn học Việt.
Với việc xuất bản toàn cầu của Ukiyoto, “Trăng quầng” của Đỗ Hàn đã chính thức có một vị trí khiêm nhường của mình trên bản đồ văn chương quốc tế. Tác phẩm là một nhịp cầu văn hóa, đưa những giá trị tinh thần cao đẹp, cốt cách kiên trung cùng lịch sử hào hùng của Việt Nam đến gần hơn với trái tim bạn đọc năm châu.
Link phát hành sách thơ “Trăng quầng” (Halo moon) trên toàn cầu:
https://www.ukiyoto.com/product-page/halo-moon
Maika
